Samen werken aan het perspectief van de jongere

Naam afbeelding

‘Samenwerken aan het perspectief van de jongere' was het centrale thema van de slotconferentie ‘In Verbinding’ die plaatsvond op 23 november 2018. Matthieu Mes begeleidde er een denktank  over hoe het onderwijs in geslotenheid, binnen een jeugdinstelling, verder kan worden verbeterd en gepersonaliseerd.


De Ministeries van OCW, Veiligheid en Justitie, Jeugdzorg Nederland en het Landelijk  Expertise Centrum Speciaal Onderwijs hebben in een driejarig project samen met scholen en instellingen gewerkt aan concrete handreikingen en oplossingsrichtingen voor:

  • een goede samenwerking tussen pedagogisch medewerkers van de forensische Jeugdzorginstelling, justitiële inrichting en docenten van de VSO-school;
  • voor een rijk en doorlopend dagprogramma of een meer integrale manier van werken in onderwijs, arbeidstoeleiding en zorg.
Met deze conferentie, de laatste in een reeks van vier, werd het project afgesloten. De deelnemers (bestuurders en directeuren van JJI’s en JeugdzorgPlus instellingen en hun onderwijspartners en de gezamenlijke inspecties) gingen met elkaar in gesprek over de verbeteringen, obstakels, mogelijke oplossingen en hoe gesloten plaatsingen kunnen worden voorkomen. 

Denktanks

Met vier denktanks zijn dillemma's besproken die naar voren zijn gekomen in de interviews met bestuurders en directeuren. Aan deze dilemma’s liggen veelal knellende regelgeving en budgetten ten grondslag en onvoldoende ruimte voor samenwerking en innovatie. De gespreksleiders gingen met de deelnemers op zoek naar creatieve oplossingen.

Er zijn concrete aanbevelingen en tips gegeven aan de ministeries en beleidsmakers over het proces van samenwerking rond onderwijs, zorg en begeleiding van de jongere in een gedecentraliseerde omgeving. Wat kan centraal nog worden opgepakt om knelpunten op te lossen in wet- en regelgeving? Welke oplossingen kunnen ketenpartners in de regio binnen de bestaande regelgeving en beleidsruimte nog beter benutten?

De Denktank ‘Jongere centraal betekent gepersonaliseerd leren en ontwikkelen’, bracht een rijke oogst aan suggesties op voor verbetering. Deze suggesties zijn vertaald in een viertal concrete tips die deelnemers het meest belangrijk vonden om verder op door te gaan als het gaat om personaliseren en meer individueel onderwijs in de gesloten setting:

  1. Voortgezet speciaal onderwijs (VSO) integreren in vo- en mbo-opleidingen vanuit leerwerktrajecten, waarbij expertise VSO integraal in het onderwijsaanbod vorm krijgt (geen aparte kleine schooltjes meer met beperkt aanbod, maar inclusief en integraal Jeugdzorg plus organiseren: ‘ontbrinnen’).
  2. LOB en loopbaandenken en persoonlijke ontwikkeling zijn de start én basis voor het onderwijsprogramma. Versterken van (vaardigheden in het voeren van) loopbaanachtige gesprekken en coaching (meer en beter benutten van wat LOB-expertisecentra VO en MBO hebben ontwikkeld en toespitsen op de eigen aanpak binnen VSO) en nadenken over hoe je in geslotenheid contextrijke concrete leer- en lob-ervaringen op kunt doen (bijvoorbeeld door buiten naar binnen te brengen).
  3. Persoonlijk E-portfolio voor de leerling dat zowel leerstof, toetsen, LOB-opdrachten als de prestaties en opbrengsten van leerlingen vastlegt en van waaruit meerdere professionals rond de leerling met elkaar én met de leerling kunnen communiceren (rollen en autorisatie, school van herkomst, stageplaats, werkgever). Een voorbeeld van een dergelijk open en aanpasbaar e-portfolio is COZIMA. Dit is in het kader van een project Erasmus+ ontwikkeld en kan op maat worden geïmplementeerd.  
  4. Er zijn veel professionals aanwezig in of betrokken bij de instelling, de school en in de flankerende omgeving. Deze expertise van álle medewerkers/disciplines en netwerken moeten wij gebruiken in ons onderwijsconcept en in onze ‘manier van werken’. Er is en kan meer dan wij nu vaak doen.


Projectachtergrond

De afgelopen jaren hebben de instellingen en hun onderwijspartners hard gewerkt aan het versterken van het onderwijs op basis van de adviezen van de Commissie Nijhuis-Henkens. Het ministerie van OCW heeft eind 2014 besloten om advies 6 met voorrang op te volgen en de scholen verbonden aan een gesloten jeugdinstelling vanaf 2015 bekostiging voor 48 weken onderwijs toe te kennen. De sector is toen gestart met de uitwerking van het advies ‘Laat de school 52 weken per jaar open’. In gezamenlijkheid hebben de scholen met de instellingen een visie op geïntegreerd werken ontwikkeld en gezamenlijk een doorlopend dagprogramma vormgegeven. Gedurende de implementatie en doorontwikkeling is gebleken dat voor een succesvolle uitplaatsing van de jongere niet alleen een goed dagprogramma van belang is maar ook een goede aansluiting op de vervolgplek. Samenwerking met het lokale netwerk is hierbij van groot belang voor het realiseren van het perspectief van de jongere.

Meer informatie
Wilt u meer weten over loopbaanbegeleiding en -oriëntatie, gepersonaliseerd leren, flexibele leerroutes of het persoonlijk E-portfolio? We denken graag met u mee. E-mail of bel ons voor een overzicht van de mogelijkheden.